فناوریهای ایمنی خودرو در صنعت خودروسازی بهطور چشمگیری فراتر از سیستمهای سنتی مانند کیسه هوا و کمربند ایمنی رفتهاند. این فناوریها نهتنها راحتی رانندگی را افزایش میدهند، بلکه امنیت راننده و سرنشینان را در برابر تهدیدات جدی تأمین میکنند. از سامانههای هشداردهنده تا تکنولوژیهای هوشمند، هر یک بهطور مؤثر در محافظت از جان انسانها نقش ایفا میکنند. در ادامه، به بررسی استانداردهای جهانی ایمنی خودرو و تجهیزات پیشرفته آن میپردازیم.
آشنایی با معیارهای جهانی ایمنی خودرو
ایمنی خودرو از ارکان اساسی طراحی خودروهای مدرن است که از طریق استانداردهای جهانی، آزمایشهای تصادف و ارزیابی سیستمهای ایمنی فعال و غیرفعال تضمین میشود. این معیارها شامل آزمایش تصادف از جهات مختلف، بررسی عملکرد سیستمهایی مانند ترمز اضطراری و کیسههای هوا، و ارزیابی مقاومت بدنه در برابر ضربه هستند. نهادهای معتبر مانند Euro NCAP و NHTSA این استانداردها را برای اطمینان از ایمنی بالا در خودروها تعیین میکنند.
آشنایی با تجهیزات ضروری ایمنی خودرو
تجهیزات ضروری ایمنی خودرو، تضمینکننده سلامت راننده و سرنشینان در شرایط بحرانی هستند. در ادامه، به مهمترین این تجهیزات و کاربرد آنها اشاره میکنیم.
۱.کمربند ایمنی
کمربند ایمنی، بهعنوان یکی از ضروریترین اجزای سیستم ایمنی خودرو، نقشی اساسی در حفاظت از جان سرنشینان ایفا میکند. کمربندهای ایمنی در طراحیهای گوناگون برای تضمین ایمنی سرنشینان طراحی شدهاند:
کمربند دونقطهای (کمری) تسمهای است که از یک سمت کمر به سمت دیگر بسته میشود؛ بیشتر در وسایل نقلیه قدیمی کاربرد دارد.
کمربند Sash بندی است که از روی شانه کشیده شده و به سگک کنار صندلی متصل میشود.
کمربند سهنقطهای رایجترین نوع کمربند در خودروهای امروزی است که با عبور از روی سینه و کمر و اتصال در کنار صندلی، از بدن بهخوبی محافظت میکند.
کمربند روی صندلی نوعی کمربند سهنقطهای است که مستقیماً روی صندلی نصب میشود.
کمربند پنجنقطهای دارای دو بند شانهای و تسمه کمری است که معمولاً در صندلیهای ایمنی کودکان بهکار میرود.
کمربند ششنقطهای مشابه کمربند پنجنقطهای است اما با یک بند اضافه برای بین پاها که در مسابقات اتومبیلرانی کاربرد دارد.
۲.انواع کیسههای هوا و کارکرد آنها
کیسههای هوا (ایربگها)، بهعنوان یکی از ضروریترین تجهیزات ایمنی خودروها، به گونهای طراحی شدهاند که در لحظه وقوع تصادف، با ایجاد مانعی نرم، از سرنشینان در برابر آسیبهای جدی محافظت کنند. این فناوری پیشرفته در انواع مختلفی ارائه میشود:
- ایربگ جلویی تعبیهشده در فرمان و داشبورد، برای محافظت از راننده و سرنشین جلو در تصادفات روبهرو طراحی شده است.
- ایربگ پردهای در سقف خودرو قرار گرفته و در تصادفات جانبی، با پوشش کامل، از سر و گردن سرنشینان محافظت میکند.
- ایربگ زانو زیر داشبورد تعبیه شده و ضربات وارده به زانوهای سرنشینان جلو را جذب میکند.
- ایربگ پایینتنه در نزدیکی صندلیها قرار دارد و از قسمتهای تحتانی بدن در برابر ضربات شدید مراقبت میکند.
- ایربگ جانبی که در کناره صندلیها یا داخل درها نصب میشود، ترکیبی از ایربگهای پردهای و نیمتنهای است. این نوع ایر بگ خطر آسیبدیدگی سر در تصادفات جانبی را کاهش داده و در برخی مدلها به حسگر واژگونی مجهز است که توانایی تشخیص غلتیدن خودرو پس از برخورد را دارد.
- کیسه هوای عابر پیاده بیرون از خودرو نصب شده و در برخورد با عابران، از وارد آمدن آسیب جدی به آنها جلوگیری میکند.
۳.سیستم ترمز ضدقفل
در گذشته، ترمزهای ناگهانی موجب قفل شدن چرخها و از دست رفتن کنترل خودرو میشد. اما با ظهور سیستم ترمز ضدقفل (ABS)، هدایت خودرو حتی در شدیدترین ترمزها امکانپذیر است.
سیستم ABS با استفاده از چهار حسگر دقیق، سرعت چرخش چرخها را پایش کرده و دادهها را به واحد کنترل الکترونیکی ارسال میکند. این واحد با تنظیم نیروی ترمز هر چرخ، از قفل شدن و لغزش خودرو جلوگیری کرده و ایمنی حرکت را تضمین میکند.
۴.سیستم کنترل پایداری الکترونیکی (ESC)
سیستم کنترل پایداری الکترونیکی (ESC) با حسگرهای پیشرفته و سیستم ترمز چهار چرخ مستقل، انحراف خودرو را تشخیص داده و مسیر حرکت را اصلاح میکند. این فناوری با تحلیل زاویه فرمان و حرکت جانبی، پایداری خودرو را حفظ کرده و خطر انحراف را کاهش میدهد.
۵.کروز کنترل تطبیقی
کروز کنترل تطبیقی (ACC) علاوه بر حفظ سرعت تنظیمشده، فاصله ایمن از خودروهای جلو را بهطور خودکار تنظیم مینماید. این سیستم با استفاده از حسگرها، سرعت خودرو را بر اساس شرایط ترافیکی تغییر داده و در صورت نیاز، خودرو را از حالت کروز خارج میکند. دکمه «Resume» امکان بازنشانی سرعت تنظیمشده را فراهم کرده و رانندگی ایمنتر و راحتتر را ممکن میسازد.
۶.ترمز اضطراری اتوماتیک عقب
ترمز اضطراری اتوماتیک عقب (RAEB) یک سیستم ایمنی خودرو پیشرفته است که در صورت تشخیص خطر برخورد در حین حرکت بهعقب، بهطور خودکار ترمز را فعال میکند. این فناوری با شناسایی عابران پیاده، از بروز تصادف و آسیب جلوگیری کرده و ایمنی راننده و سرنشینان را در شرایط حساس تضمین مینماید.
۷. سیستم کمک به حرکت در مرکز مسیر
سیستم کمک به حرکت در مرکز مسیر (LCA) نسخه پیشرفتهتری از سیستم هشدار خروج از مسیر (LDW) است که با استفاده از دوربینهای هوشمند، نظارت دقیقی بر حرکت خودرو دارد. در صورتی که خودرو بهطور ناخواسته از لاین خود منحرف شود و راننده عکسالعملی نشان ندهد، این سیستم بهطور خودکار خودرو را به مسیر اصلی بازمیگرداند. LCA بهطور معمول زمانی فعال میشود که کروز کنترل تطبیقی نیز در حالت عملکرد باشد.
۸.سیستم مانیتورینگ فشار تایر
سیستم مانیتورینگ فشار تایر (TPMS) از سنسورهای تعبیهشده در هر لاستیک برای بررسی مداوم فشار هوای داخل آنها استفاده میکند. در صورت کاهش فشار، سیستم به راننده هشدار میدهد تا اقدامات لازم برای جلوگیری از مشکلات احتمالی انجام گیرد. برخی از نسخهها بهصورت لحظهای فشار هر لاستیک را بر روی نمایشگر نشان میدهند، که این ویژگی به راننده امکان میدهد تا وضعیت هر تایر را بهطور دقیق بررسی کند.
۹.سیستم کنترل کشش
سیستم کنترل کشش (TCS) به عنوان یک ابزار ضروری در افزایش ایمنی خودرو، از تصادفات ناشی از لغزش چرخها در شرایط پیچیده یا سطحهای لغزنده جلوگیری میکند. این سیستم که به واحد کنترل الکترونیکی (ECU) خودرو متصل است، به کمک حسگرهایی مشابه ABS، سرعت چرخش چرخها را تحت نظر دارد. در صورت کاهش اصطکاک یک چرخ با سطح جاده، سیستم بهطور خودکار سرعت را کاهش داده و با افزایش اصطکاک، تعادل خودرو را حفظ میکند.
۱۰.سیستم هشدار نقطه کور
سیستم رادار نقطه کور (BSD) زمانی که یک وسیله نقلیه در نواحی غیرقابل دید در اطراف خودرو قرار میگیرد با استفاده از فناوری رادار، لیزر و دوربین، به راننده اطلاع میدهد. این سیستم بهطور مداوم وضعیت ایمنی خودرو را در جاده بررسی کرده و از بروز تصادفات هنگام تغییر لاین یا حرکت در بزرگراهها جلوگیری میکند، بهویژه در شرایطی که راننده قادر به مشاهده کامل اطراف خود نیست.
۱۱.سیستم دید در شب
سیستم دید در شب با دو نوع غیرفعال و فعال به رانندگان کمک میکند تا در شرایط نور کم، محیط اطراف را بهتر ببینند:
- سیستمهای غیرفعال: این سیستم با بهرهگیری از دوربینهای ترموگرافی، گرمای تولیدشده توسط انسانها، حیوانات یا اشیاء را شناسایی کرده و تصویر سیاه و سفید آن را روی مانیتور خودرو نمایش میدهد.
- سیستمهای فعال: از نور مادون قرمز برای روشن کردن جاده استفاده میکند و تصاویر جمعآوریشده را بهوضوح بر روی مانیتور نمایش میدهد، بدون اینکه رانندگان روبهرو اذیت شوند.
۱۲.برفپاککنهای اتوماتیک حساس به باران
این سیستم پیشرفته بهمحض تشخیص رطوبت بر روی شیشه جلو توسط سنسورهای حساس به باران، بهطور خودکار برفپاککنها را بهکار میاندازد. همچنین، با تغییر شدت بارش، سرعت عملکرد برفپاککنها بهطور هوشمندانه تنظیم میشود بهطوری که راننده نیازی به تنظیم مجدد ندارد.
۱۳.تلهماتیک
سیستم تلهماتیک ترکیب پیشرفتهای از ارتباطات بیسیم و دادههای کامپیوتری است که در خودروها کاربرد دارد. این فناوری به وسیله ردیابی GPS، خدمات تلفن همراه و سیستمهای هوشمند خودرو، ارتباط مستقیم میان خودرو، گوشی هوشمند و ارائهدهندگان خدمات دیجیتال برقرار میکند. تلهماتیک توانایی انجام اقداماتی نظیر فراخوانی امداد جادهای پس از تصادف، باز کردن قفل خودرو از راه دور، تعیین موقعیت وسیله نقلیه، ارائه گزارش وضعیت آبوهوا و مسیریابی دقیق را به صورت خودکار دارد.
۱۴.رانندگی نیمهخودران
رانندگی نیمهخودران تلفیقی از سیستمهای پیشرفته کمکرانندگی (ADAS) است که به طور خودکار بخشهایی از فرآیند رانندگی مانند شتابگیری، ترمز و هدایت خودرو را انجام میدهد. با وجود این فناوریها، راننده باید همچنان به کنترل و نظارت بر شرایط جاده و خودرو پرداخته و آماده اقدام باشد. نسخههای پیشرفتهتر این سیستمها، قابلیت پارک خودکار را نیز به راننده ارائه میدهند.
۱۵.نمایشگرهای سرعت دیجیتال
با توجه به سختگیری بیشتر در قوانین سرعت مجاز، استفاده از نمایشگرهای سرعت دیجیتال بهعنوان جایگزینی برای مدلهای آنالوگ قدیمی ضروریتر از همیشه شده است. این نمایشگرها با دقت بالاتر و خوانایی بهتری که دارند، امکان نظارت دقیقتر بر سرعت خودرو را فراهم کرده و به راننده کمک میکنند تا همواره از محدودیتهای سرعت مطلع باشد.
۱۶.تشخیص علائم ترافیکی
سیستمهای تشخیص علائم ترافیکی با استفاده از دوربینهای کوچک در شیشه جلو، قادر به اسکن مداوم جاده هستند و اطلاعات دقیقی از تابلوهای ترافیکی مانند سرعت، محدودیتهای سبقت، تعمیرات جاده و مناطق مسکونی ارائه میدهند. این فناوری به بهبود ایمنی خودرو کمک میکند، اما نیازمند بهبود بیشتر برای رفع نقاط ضعف است.
۱۷.سیستم پارک خودکار
سیستم پارک خودکار با بهرهگیری از مجموعهای از فناوریهای پیشرفته ایمنی خودرو، فرآیند پارک کردن را بهطور چشمگیری سادهتر و دقیقتر میکند. در برخی نسخهها، این سیستم به خودرو کمک میکند تا جای پارک را شناسایی کرده و سپس فرمانهای لازم را برای هدایت خودرو به سمت آن جای پارک اعمال کند، درحالیکه راننده همچنان کنترل پدالها را در دست دارد. در نسخههای پیشرفتهتر، سیستم علاوه بر یافتن جای پارک، فرآیند پارک کردن خودرو را بهطور کامل و بدون نیاز به دخالت راننده انجام میدهد.


3 پاسخ
چه باحال بود، مخصوصا سیستم ترمز اضطراری عقب. تا حالا نمیدونستم چنین آپشنی هستش که خودش بتونه از تصادف جلوگیری کنه
سیستم ترمز اضطراری عقب خیلی مفید به نظر میاد. شاید یه روزی بشه که حتی تصادفات هم کاملا پیش بینی و جلوگیری بشه
واقعا نمی دونستم این همه سیستم ایمنی توی ماشینا هستش. مخصوصا سیستم دید در شب و ترمز اضطراری عقب خیلی برام جالب بود. اینجوری باشه خب بایدم بعضی از ماشینا گرون تر باشن